Begeleiding bij overlijden medewerker
Het gereed hebben van een stappenplan bij geval van het overlijden van een medewerker, kind of gerelateerde van hen, maakt het mogelijk snel en adequaat te kunnen reageren. Al is het alleen maar om te weten wie wat doet, wanneer en waarom. Een bericht van overlijden komt altijd onverwacht, ook in geval van een ernstige ziekte. Toch zal er professioneel moeten worden gereageerd. Overlijden heeft niet alleen gevolgen op korte termijn, maar zeker ook op langere termijn.
Maak bijvoorbeeld stappenplannen voor de volgende situaties:
1) Hoe te handelen bij het [overlijden van een kind]
2) Hoe te handelen bij het [overlijden van een ouder, broer of zus van een kind; interne link naar overlijden kind]
3) Hoe te handelen bij het overlijden van een medewerker
4) Hoe te handelen bij het overlijden van de partner of een kind van een collega
Bij het overlijden van een medewerker
Voorbeeld stappenplan
1. Vorm een taakgroep voor de procesbewaking. Op basis van de beschikbare informatie verdeelt de leidinggevende de werkzaamheden. Er worden afspraken gemaakt over de contacten met de direct betrokkenen van de overledene. Het verdient de voorkeur hiervoor een contactpersoon aan te stellen. Contact met de nabestaanden verloopt altijd via de contactpersoon; dat zorgt ervoor dat het voor de nabestaanden overzichtelijk blijft. In het eerste gesprek met de nabestaanden zal ook aan de orde moeten komen hoe de collega’s, de kinderen en de ouder(s)/ verzorger(s) hun medeleven kunnen betonen. De wensen van de nabestaanden dienen te worden gerespecteerd. Uitvoering hiervan berust bij de taakgroep.
2. Het informeren van de collega’s, de kinderen en de ouder(s)/ verzorger(s) rondom het overlijden gebeurt in overleg met de direct betrokkenen. Na het maken van deze afspraken kunnen de collega’s en de kinderen geïnformeerd worden.
3. Bij het overlijden van een medewerker verdienen de collega’s de eerste aandacht. Zij moeten zo goed mogelijk worden ingelicht en de ruimte krijgen voor de eerste verwerking. Daarna zal een mededeling aan de kinderen en ouder(s)/ verzorger(s) moeten plaatsvinden. Maak collega’s attent op de reacties van kinderen die kunnen volgen. Vooral op de BSO kan dat variëren van positief tot negatief en sommige kinderen kunnen onverschillig overkomen.
4. Daarna kunnen de kinderen worden geïnformeerd.
Handvatten bij het informeren:
• mededelingen aan de kinderen dienen eenvoudig, juist en zo ‘zuinig’ mogelijk te zijn
• probeer grote emoties in eerste instantie te vermijden door zakelijk te blijven (de emotionele verwerking komt later)
• na een eerste opvang en verwerking kunnen er verdere mededelingen worden gedaan
• let op wat er in de groep plaatsvindt, ga in op vragen en kanaliseer de emoties
• ‘oud verlies’ kan bij sommigen weer boven komen
• kinderen kunnen elkaar soms beter dan wie ook opvangen
• in geval van meer dan één locatie moet er overal mededeling van het gebeurde worden gedaan, liefst in dezelfde bewoording
5. In een brief naar de ouder(s)/ verzorger(s) zal gezegd moeten worden wat er is gebeurd en op welke manier de kinderen geïnformeerd zullen worden/zijn. Hiernaast zal meer informatie over de komende tijd gegeven worden. Hierin moet in ieder geval worden aangegeven hoe en of zij hun medeleven kunnen betonen. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld;
• Rouwadvertentie
• Bloemen sturen naar de nabestaanden of naar de begraafplaats
• Aanwezigheid bij de begrafenis of crematie.
• Eventuele bijdrage van collega’s, de kinderen of de ouder(s)/ verzorger(s) bij de begrafenis of crematie
• Het inrichten van een rouwhoek – een foto, een bos bloemen, een kaars en een tafel met de mogelijkheid voor collega’s, de kinderen of de ouder(s)/ verzorger(s) om te ‘schrijven’. Op deze wijze is er voor ieder de ruimte om met emoties om te gaan en voor de nabestaanden ontstaat een gedenkboek.
• Een herdenking in welke vorm dan ook. Dit om te komen tot een gemeenschappelijke uiting van medeleven en een gemeenschappelijke mogelijkheid van een eerste verwerking. Hierbij kunnen vanzelfsprekend collega’s, kinderen, ouder(s)/ verzorger(s) en nabestaanden worden betrokken.
6. De contacten met nabestaanden moeten worden onderhouden door de contactpersoon of de leidinggevende. Te denken valt o.a. aan de verjaardag van de overledene, moeilijkere dagen als kerst en de herdenking een jaar na het overlijden. De contactpersoon zal de persoonlijke spullen van de overledene naar de nabestaanden brengen.
7. Aan de nabestaanden moet de gelegenheid worden geboden om te praten of langs te komen, maar ook om een punt te zetten achter de (regelmatige) contacten. Als collega’s, kinderen of ouder(s)/ verzorger(s) op bezoek willen bij de nabestaanden kan dit het best gecoördineerd worden door de contactpersoon. Verder moet extra aandacht besteed worden aan het opvangen en begeleiden van collega’s, kinderen of ouder(s)/ verzorger(s) die vastlopen met hun verwerking.
Overlijden van partner of kind van collega
In het geval van het overlijden van de partner of een kind van een collega wordt de mededeling doorgegeven aan de leidinggevende op locatie die op zijn beurt in de eerstvolgende pauze de collega’s informeert. De groep van de medewerker kan na de pauze op de hoogte gesteld worden. Tussen overlijden en begrafenis en/ of crematie regelt de leidinggevende het contact met de collega. Namens de organisatie zorgt de leidinggevende voor een schriftelijke condoleance. Collega’s die zich betrokken voelen, kunnen in de gelegenheid gesteld worden om naar de begrafenis of crematie te gaan.
Na de begrafenis of crematie onderhoudt de leidinggevende contact met de collega. Wanneer de werkzaamheden weer (gedeeltelijk) worden hervat overlegt de leidinggevende met de roostermaker over de invulling van de taak van de collega. De leidinggevende informeert de collega’s over de aanvang van de werkzaamheden van betreffende collega.
Praktische zaken
Als een werknemer sterft, hebben de nabestaanden en de werkgever nog steeds met elkaar te maken. Als iemand met een arbeidscontract voor bepaalde of voor onbepaalde tijd komt te overlijden, eindigt de arbeidsovereenkomst per direct. Er hoeft dus niet te worden ‘opgezegd’ door nabestaanden of de werkgever. Wel is het zo, dat de nabestaanden bezittingen van het bedrijf moeten teruggeven. Denk bijvoorbeeld aan werkkleding, mobiele telefoon of de auto van de zaak. Daar staat tegenover dat de werkgever verplicht is tot het verstrekken van een overlijdensuitkering.
Overlijdensuitkering
Nabestaanden hebben recht op doorbetaling van het loon (inclusief vakantiegeld) gedurende één maand na de dag van overlijden. Tot aan de dag van overlijden wordt het normale salaris uitbetaald. Als de overlijdensuitkering niet meer bedraagt dan het normale salaris voor maximaal drie maanden, wordt deze niet belast voor de loonbelasting.
Pensioen
In sommige gevallen hebben de nabestaanden recht op het pensioen of een deel daarvan, dat de overledene heeft opgebouwd. Het pensioenreglement (van een verzekeringsmaatschappij of pensioenfonds) geeft daar meer duidelijkheid over.
Heeft de werkgever zijn risico tot doorbetalen van loon bij overlijden verzekerd, dan is deze kapitaalsuitkering eveneens vrijgesteld tot het maximum van drie maanden loon. De premie voor deze verzekering tot dit maximum wordt niet bij het loon meegeteld, waardoor het niet wordt belast. Is de overlijdensuitkering hoger dan dit vrijgestelde bedrag, dan wordt de premie wel tot het loon gerekend.
Aansprakelijkheid werkgever voor overlijden werknemer
Een werkgever die onvoldoende maatregelen heeft genomen om zijn personeel te beschermen, kan aansprakelijk gesteld worden als een medewerker verongelukt of door een beroepsziekte komt te overlijden. Gezinsleden van de overleden medewerker kunnen een schadevergoeding vorderen, doordat zij met minder inkomsten verder moeten. Zij vorderen dan het gemis aan levensonderhoud.
Recht op een uitkering
De nabestaanden (erfgenamen) hebben mogelijk recht op een uitkering, waarover zij informatie kunnen inwinnen bij de uitvoeringsinstelling.
Bron:
http://www.csdehoven.nl/downloads/lyceum/Over%20hoe%20te%20handelen%20bij%20overlijden.pdf
http://www.arbeidsrechter.nl/h/h361.htm#361
http://www.verliesverwerken.nl/downloads/rouwprotocol_in_werksituatie.pdf
http://www.verliesverwerken.nl/
http://www.info-living.nl/diensten.htm
http://www.geldenrecht.nl/levensloop/overlijden/3392/Wat_doet_de_werkgever_bij_overlijden_medewerker.html
Meer lezen:
http://www.csdehoven.nl/downloads/lyceum/Over%20hoe%20te%20handelen%20bij%20overlijden.pdf
http://www.arbeidsrechter.nl/h/h361.htm#361
http://www.verliesverwerken.nl/downloads/rouwprotocol_in_werksituatie.pdf
http://www.verliesverwerken.nl/
http://www.info-living.nl/diensten.htm
http://www.geldenrecht.nl/levensloop/overlijden/3392/Wat_doet_de_werkgever_bij_overlijden_medewerker.html