Inspectie van het Onderwijs is een zogenaamde tweedelijns toezichthouder. Het is een onafhankelijk orgaan dat controleert of gemeenten hun toezichthoudende taak op de kinderopvang wel goed uitvoeren. Het IvhO controleert niet de GGD’en; dat is de taak van de gemeente. Het is een onderdeel van het Ministerie van OCW. Het rapporteert rechtstreeks aan de Minister c.q. staatssecretaris en aan de Tweede Kamer. Ondernemers in de kinderopvang hebben niet rechtstreeks met de IvhO te maken.
De IvhO controleert alle gemeenten jaarlijks op de volgende punten:
- Het bestaan van een (geformaliseerd) Handhavingsbeleid
- De wijze van uitvoering door de gemeente van het Handhavingsbeleid
- Toezicht op de GGD-inspecties (kwantitatief en kwalitatief)
- Opvolgen van GGD-adviezen
- Communicatie tussen gemeente <-> GGD <-> ondernemer kinderopvang
- Informatie gemeentelijk (handhavings)beleid aan ondernemers
Bij klachten of berichten over problemen start de IvhO een ad hoc-onderzoek. Daarbij valt te denken aan illegale gastouderopvang door au pairs, handhaving kwaliteit gastouderopvang of knelpunten met de omvang van de buitenruimte. Een van de prioriteiten voor de nabije toekomst van de IWI is het terugdringen van de toezichtlast op ondernemers.
In 2007 publiceerde de IWI haar eerste rapport over de kwaliteit van het handhavingsbeleid in het overgangsjaar 2005. Het rapport "vallen en opstaan" is hier te downloaden. IWI heeft ook onderzocht in hoeverre kindercentra voldoen aan de eisen m.b.t. buitenspeelruimte. Dit rapport "buitenspelen' is hier te downloaden.